Luật di trú Mỹ của Tổng thống Donal Trump gây ra làn sóng dư luận toàn cầu

Với bản sắc lệnh hành pháp sơ thảo luật di trú Mỹ 2017 không có tên nước Châu Á nào cả, nhưng điều này không hề làm giảm đi nỗi lo lắng của người dân Việt Nam đang sinh sống tại Mỹ. Đã từng có trường hợp 3 gia đình tị nạn người Việt bị hoãn chuyến bay từ Thái Lan đến Mỹ với lý do không được nhập cảnh.

Luật di trú Mỹ của Tổng thống Donal Trump gây ra làn sóng dư luận toàn cầu
Luật di trú Mỹ của Tổng thống Donal Trump gây ra làn sóng dư luận toàn cầu

Trường hợp thực tế này khiến cho người Việt đang định cư Mỹ phải lo lắng

Tổng thống Mỹ Donal Trump sau khi đưa ra sắc lệnh cấm nhập cảnh vô thời hạn đối với người tị nạn Syria và có kèm theo lệnh ngưng nhập cảnh trong 120 ngày tất cả người tị nạn đã tạo nên một làn sóng hoang mang và bất bình lan rộng bên trong và bên ngoài nước Mỹ.

Có trường hợp thực tế là 3 gia đình người Việt đã nhận được giấy báo có chuyến bay, chuẩn bị trình diện với trại giam di trú bị xử phạt một tuần vì đã nhập cảnh bất hợp pháp vào Thái Lan vào thời điểm trước đây, sau đó mới lên đường đến sống tại Mỹ. Gần đây sau pháp lệnh hành chính, họ đã nhận được giấy thông báo rằng chuyến bay của họ phải ngưng lại không có thời hạn. Đó là một gia đình người Việt gốc Khmer Krom từ Việt Nam chạy sang Kampuchia xin tị nạn vào năm 2007.

Chương trình Visa đa dạng(xổ số thẻ xanh) cũng đã bị hạn chế bởi dự luật lần này. Chương trình đã cấp 50.000 visa cho các nước với tỉ lệ nhập cư Mỹ thấp. Với một thực tế rõ ràng rằng sắc lệnh mà ngài Trump đưa ra chỉ áp dụng cho 7 quốc gia có đa số người theo Hồi Giáo nhưng tình hình trở nên nghiêm trọng hơn, nó đã tạo hiệu ứng toàn cầu nói chung và ảnh hưởng đến người Việt Nam đang sinh sống hoặc tương lai sẽ đặt chân tới Mỹ nói riêng.

Giới chức di trú Mỹ kiểm soát các phi trường cửa ngõ vào Hoa Kỳ, họ phân vân nên xử lý như thế nào. Chính vì thế, để đảm bảo, họ đã chặn lại nhiều hơn là pháp lênh yêu cầu. Vì vậy đã tạo nên nhiều sự lo lắng cho nhiều người không thuộc diện này. Di dân có thẻ xanh, nghĩa là thường trú nhân tại Hoa Kỳ mà chưa có quốc tịch Hoa Kỳ, đều có thể bị tách biệt ra ở tại phi trường để có cuộc phỏng vấn điều tra kỹ lưỡng hơn bình thường. Đó là thông tin mới nhất mà chúng tôi nhận được.

Một số người Việt ở Hoa Kỳ chỉ mới có thẻ xanh chứ chưa có quốc tịch, họ khá lo lắng và không biết nên về sớm hay không. Thêm vào đó, về sớm chưa chắc sẽ được cho vào Mỹ. Một số người khác thì họ vẫn an tâm vì có quốc tịch Mỹ hoặc được người thân bảo lãnh một cách hợp pháp.

Một số người Việt ở Hoa Kỳ chỉ mới có thẻ xanh chứ chưa có quốc tịch

“Tôi là người có quốc tịch Mỹ, tin đó không có làm tôi lo lắng đâu, có quốc tịch thì đi đâu cũng được hết  trừ ra những người thẻ xanh thôi.”. Trước những lời của ông Hoàng thì bà Liên chỉ có thể tự an ủi bản thân, chỉ mới có thẻ xanh, tự trấn áp nỗi lo bằng suy nghĩ là: Có thẻ xanh nay được một năm rưỡi rồi, về đây được 2 tháng rồi, 15 tháng này là về Mỹ lại. Không lo gì hết tại mình nghĩ con mình có quốc  tịch về bảo lãnh mình qua giấy tờ đầy đủ, không thấy hoang mang lo sợ gì hết.

Tiến sĩ Nguyễn Đình Thắng của BPSOS cho biết phải chờ một thời gian ngắn nữa để tình hình rõ ràng hơn: Sắc lệnh vừa rồi ảnh hưởng toàn cầu chứ không chỉ phạm vi người Việt đi về Việt Nam. Dân di trú Mỹ mới có thẻ xanh chưa phải là công dân Hoa Kỳ thì chúng tôi nghĩ phải chờ thêm một vài tuần nữa mới biết tầm ảnh hưởng nó như thế nào. Chính hành pháp Trump hiện nay, cứ vài tiếng đồng hồ, lại có một giải thích mới, chỉ thị mới, hướng dẫn mới. Thế nên chúng tôi nghĩ trong vài ngày tới đây sẽ có một số thay đổi về cách thức áp dụng sắc lênh hành pháp về vấn đề di dân và tị nạn của tổng thống Trump.

Từ lúc tổng thống Trump đưa ra sắc lệnh hành chính về luật di trú Mỹ 2017 ký vào ngày 20, một số điểm người Việt ở Mỹ cần tìm hiểu rõ ràng hơn để tránh cho mình những nỗi lo không đáng có. Ông Lê Minh Hải, giám đốc điều hành Văn Phòng Tham Vấn Di Trú Mỹ nhận định: Chúng tôi thấy rằng pháp lệnh của ông Donald Trump có liên quan trực tiếp đến người Việt Nam. Thứ nhất là những người Việt Nam đang ở nước thứ ba mà xin tị nạn để được vào Mỹ, được cứu xét và được chấp thuận rồi thì bây giờ phải chờ ít nhất 120 ngày.

Vấn đề có thân nhân là thường trú nhân nhưng lại đi du lịch ở Việt Nam cũng như đang ở ngoài Hoa Kỳ không thể chắc chắn rằng ngày trở về Hoa Kỳ của họ có bị ảnh hưởng như 7 nước mà ông tổng thống Donald Trump cấm nhấp không. Người Việt Nam lúc trước, khi pháp lệnh chưa có, bình thường vẫn bị đưa vào trong văn phòng làm việc của cơ quan di trú mỹ để chất vấn vì đi quá nhiều lần và quá lâu, có nghĩa là năm ba tháng, đôi lúc trên sáu tháng, dưới một năm hoặc trên một năm. Với những trường hợp như vậy có thể xảy ra trường hợp xấu là bị rút lại thẻ xanh ngay tại phi trường.

Người Việt Nam bình thường vẫn bị đưa vào trong văn phòng làm việc của cơ quan di trú Mỹ để chất vấn vì đi quá nhiều lần và quá lâu
Người Việt Nam bình thường vẫn bị đưa vào trong văn phòng làm việc của cơ quan di trú Mỹ để chất vấn vì đi quá nhiều lần và quá lâu

Hoãn sắc lệnh di trú Mỹ của Trump

Tháng 2/2017, Tòa Phúc thẩm đã ra phán quyết về sắc lệnh mà tổng thống Trump đưa ra là bảo lưu đình chỉ thi hành. Đồng nghĩa với việc là bước lùi đối với chính quyền của ông Trump, vì tòa bác đơn kháng án của chính quyền Trump về việc phục hồi sắc lệnh về luật cấm nhập cư đối với công dân bảy quốc gia Hồi giáo mà ông ký hôm 27/1/2017. Theo Reuters, ba thẩm phán của Tòa Phúc thẩm khu vực số 9 đều nhất trí cho rằng chính quyền Trump đã không thể đưa ra bất kỳ chứng cứ nào thuyết phục nhằm khôi phục lệnh cấm nhập cảnh vì lý do an ninh quốc gia.

Phiên tòa bảo lưu quyết định của thẩm phán liên bang James Robart (của Tòa án Liên bang thuộc Địa hạt phía Tây bang Washington) hôm 3/2, tạm dừng thi hành sắc lệnh di trú Mỹ của Tổng thống Trump, nhưng chưa giải quyết vụ kiện. Phán quyết của tòa phúc thẩm có mối liên hệ tới việc ngừng thi hành khẩn cấp sắc lệnh nằm trong dự thảo luật di trú Mỹ của Tổng thống Trump mà thẩm phán James Robart ban hành hôm 3/2. Về số phận của sắc lệnh di trú của Tổng thống Trump, tòa phúc thẩm cho biết họ cần thêm các chi tiết để ra quyết định.

Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang nghiên cứu lại phán quyết của tòa và sẽ có phương án sau đó - di trú Mỹ
Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang nghiên cứu lại phán quyết của tòa và sẽ có phương án sau đó – di trú Mỹ

Trong khi đó, Bộ Tư pháp Mỹ cho biết họ đang nghiên cứu lại phán quyết của tòa và sẽ có phương án sau đó. Trong tương lai, Bộ này có thể đề nghị tòa xem xét lại phán quyết, hoặc đệ trình vụ kiện lên Tối cao Pháp viện. Trước đó, ngày 30/1, Tổng chưởng lý bang Washington Bob Ferguson kiện Tổng thống Trump lên Tòa án Liên bang thuộc Địa hạt phía Tây bang Washington. Nội dung kiện về việc đề nghị tuyên sắc lệnh của Tổng thống Trump là vi hiến, cụ thể vi phạm các Tu chính án số 1 (quyền tự do tôn giáo), số 5 (chuẩn mực tố tụng), và số 14; vi phạm các đạo luật liên bang. Trong lúc đơn kiện được thụ lý, ông Ferguson đề nghị tòa ra lệnh đình chỉ thi hành sắc lệnh của Tổng thống trên toàn quốc.

Chính phủ Trump có thể yêu cầu Tòa Phúc thẩm mở rộng thêm danh sách hội thẩm để nghiên cứu về quyết định của tòa, hoặc kháng án trực tiếp lên Tối cao Pháp viện để định đoạt kết quả cuối cùng của vụ kiện. Cố vấn cấp cao của Nhà Trắng Kellyanne Conway trả lời trên tạp chí Fox: “Đây chỉ là phán quyết tạm thời và chúng tôi hoàn toàn tự tin rằng, giờ đây, chúng tôi sẽ ra tòa và có cơ hội tranh luận về vấn đề mà chúng tôi sẽ chiếm ưu thế”.

“KHÁCH HÀNG LÀ ÂN NHÂN”